Osmanlı’da Mobilya Kültürü Ve Sultan’ın Şifreli Masası

0

Osmanlı Devleti 1299 yılından 1922 yılına kadar yaşamış kadim bir devlettir. Böyle büyük bir devletin mobilya kültürünün de çok gelişmiş olduğundan emin olabiliriz. Osmanlı devletinde kuruluş yıllarından bu yana hep saray olmuştur. Saraylarda ise muhteşem mobilyalar kullanılmıştır. Bursa, Edirne ve nihayetinde İstanbul’daki saraylarda kullanılan bu mobilyaların bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Ayrıca Osmanlı döneminin son 200 yılına ait bir çok mobilya örneği bulunmaktadır.  Osmanlı’daki mobilya ve marangozluk kültürü o denli gelişmişti ki klasik dönem dediğimiz dönemde, Osmanlı mobilya tarzı Avrupa’da moda olarak yayılmıştı.

Osmanlı mobilyalarında 3 ana unsur göze çarpardı.

  • Pratik ve fonksiyonellik
  • Kaliteli ahşap kullanımı
  • Sadelikle ihtişamın büyük uyumu

Osmanlı tahtlarına bakıldığında doğunun motiflerini görmek mümkündür. Osmanlı tahtları %100 özgün ürünlerdir. Muhteşem bir oymacılık ve kakmacılık snatının bu tahtlar üzerinde icra edildiğini görebilirsiniz. Osmanlı saraylarında kullanılan masa, sandalye, rahle, divan vb mobilyaların da tamamının 1. Sınıf ahşap malzemeden yapıldığını hem zarif hem de kullanışlı olduğunu görebilirsiniz. Osmanlı Devleti’nin mobilya ve mobilya işlemeciliğine yani marangozluğa ne kadar önem verdiğini Sultan 2. Abdülhamid Han’ın eserlerinden anlayabiliriz.

Abdülhamid Han’ın Marangozluğu

Sultan Abdülhamid  tamirhane-i Hümayun adıyla bir sanat akademisi kurmuş burada usta ve kalfalar ile ahşap işliyordu. Muhteşem masalar, kapılar yapan sultanın eserleri günümüze sapasağlam ulaşmıştır. Hatta Sultan Abdülhamid’in şifreli çalışma masası çok ünlüdür. Bu masa ile ilgili film dahi yapılmıştır. Günümüzde Yıldız sarayında muhafaza edilmektedir. Bu masanın muhteşem bir mühendislik ve marangozluk harikası olduğunu tüm otoriteler kabul eder. Sultanın tamirhanesi yabancı akademisyenler için de bir çalışma alanı olmuş yurt dışından birçok marangozluğa hevesli devlet adamı Abdülhamit’in yanında çalışmıştır. Sultanın marangozluk ve mobilya işlemeciliğinde bu kadar iyi olması,Osmanlı devletinde aktif bir mobilya kültürünü varlığına delalet etmektedir. Sedef işlemeceiliği de buna güzel bir kanıttır.

Günümüz Mobilya Terminolojisinde Osmanlı Mobilyasının Yeri

Günümüzde Osmanlı tarzı mobilyaalr dendiğinde ihtişamlı mobilyalar akla gelmektedir. Bu mobilyalar işçilikten yoksrun fabrikasyon üretilmiş mobilyalar olmasına rağmen Osmanlı mobilyalarına benzetilmiştir. Osmanlı saray mobilyalarındaki sadeliği ve zerafeti günümüzde bir arada hiçbir mobilyada görmeniz mümkün değildir. Osmanlı mobilyası dendiğinde yaldızlı boyalar, aslan ayaklar, büyük ve ağır mobilyalar anlaşılır. Bu benzetme haksız değildir. Ancak Osmanlı mobilyaları günümüzdeki kadar asla kaba olmamıştır. Daha zarif ve ihtiyaca yönelik üretilmişlerdir.

Paylaş.